Zuchten bij Marika

Toen Keizer Frans Joseph in Boedapest in 1897 op één dag vijf nieuwe grote markthallen tegelijk feestelijk kwam openen, had hij er in alle vrolijkheid natuurlijk geen idee van dat er in deze hallen nog zoveel gezwoegd en gezucht zou gaan worden. In de grootse en meest indrukwekkende markthallen van deze vijf, op de Vámház körút (Tolhuis ringweg), heeft men genoeg redenen om eens diep te zuchten. Want in deze voedselkathedraal gevuld met groente, fruit, vis en vlees is het voor de marktlui er niet makkelijker op geworden om het hoofd boven water te houden.

Sinds Hongarije is aangesloten bij de Europese Unie gaan de veranderingen nog sneller dan in de jaren negentig. Naast het nieuwe kooppatroon van de Hongaren - supermarkten zijn duurder, maar er is meer te koop – worden de beperkingen van de nieuwe EU echt voelbaar. En door de ligging van de markthal, in een toeristischer en duurder wordend gedeelte van de stad, blijven hier nu veel gewone klanten weg. Vooruitgang betekent hier ook achteruitgang. Op de prachtige slagerijen en poeliers in het midden van de hal na, zijn het de groente- en fruitboeren die stap voor stap verdwijnen of hun aanbod drastisch moeten aanpassen. Beneden in het keldergedeelte, waar de visboeren en goede zuurkramen zijn en een supermarkt is gevestigd, stromen weinig mensen langs. Terwijl het mooie aanbod daar toch vraagt om gretige klanten.

Ook Mézes Marika, met haar honingstand, ziet het soms somber in. Zij staat al bijna negentien jaar op deze markt. Eerst nog achterin, waar kleine boeren en particulieren al sinds de oprichting van de hal, nog steeds hun waren vanaf tafels verkopen. En sinds acht jaar staat ze met een eigen kraam aan de rechterzijstraat van de hal. Van haar vader heeft ze het imkersvak geleerd. Was het voor haar eerst een hobby, zij werkte in een crčche, later nam Marika de imkerij over. Nu voert ze het bedrijf samen met haar zoon en nagy néni (tante), die zelf nog een paar dagen per week achterin de hal met een tafel staat. “Ik ben slechts de schoonmaakster”, zegt nagy néni lachend tegen mij als zij voor even op de grote kraam let. “Marika, zij is hier pas echt de chef.” Naast diverse soorten honing is het aanbod nu uitgebreid met culinaire souvenirs. Want hierin kunnen zij niet achterblijven. Marika legt daarom onder meer fruit uit eigen boomgaard in, geconserveerd in honing. De kleurig gevulde glazen potten nodigen uit om allemaal op te kopen en aan vrienden cadeau te doen. Meer en meer richt deze zijde van de hal zich op de toeristen want met groente en fruit redt men het bijna niet. Restaurants en cafés in de buurt nemen wel veel waren af en de visboeren beneden hebben vooral rond de feestdagen aanloop. Maar terwijl de meeste klanten ouder en ouder worden kiezen de jongeren, zoals overal in Europa, steeds vaker voor de supermarkt.

Na de twee paprikaschandalen - in 2004 met de uit Zuid-Amerika afkomstige giftige paprika's waarmee Hongaars paprikapoeder werd versneden, en in maart 2005 met Marokkaanse puntpaprika's die veel kinderen brandende lippen en tong bezorgden - is er hier veel scepsis als het om buitenlandse producten gaat. Want kom je aan de paprika, dan kom je aan de Hongaren. Zij zijn terecht trots op hun eigen producten dus laat de EU alsjeblieft niet de markt verzieken. En als het om het zogenaamde bio-/eco-voedsel gaat, op vrijdag is daar een speciaal hoekje voor, dan moet Marika erg lachen. Tja, wat geeft dat nu toch voor een extra waarde! In Hongarije eet men van huis uit biologisch. Want wat uit eigen moestuin komt, in het bos en veld gevonden is of bij de boerentafels word verkocht, hoeft niet te worden bespoten of veredeld. De mensen willen het graag een nieuwe naam geven, dus nu heet het biologisch, ecologisch of wat ze er maar voor een mooie woorden voor weten te vinden. Marika zwoegt gewoon stug door met haar handel, zolang als het gaat. Want of er nu communisme is, socialisme, kapitalisme en de EU, elke generatie heeft wat af te zuchten. Daar is zij niet de enige in, dat beseft ze maar al te goed. Als de honing goed is en er genoeg mensen zijn die de honing kopen, dan is er al veel gewonnen. En elke klant, toerist of niet, weet als hij haar honing proeft meteen waarom. Want dan zucht je simpelweg van puur genot.


Mézes Marika/Pusztafood Bt.
Vásárcsarnok D/16
1093 Budapest, Vámház körút 1-3
ma 06.00-17.00, di t/m vr 06.00-18.00, za 06.00-14.00 zondag gesloten

Creative Commons Licentie
Op dit werk is een Creative Commons Licentie van toepassing