Oh, heilige Moeder der Marketing!

Wijn is een zaak voor mannen en vrouwen moeten zich niet met wijn bemoeien. Zo wordt vaak gedacht. Wijnwinkels, wijnjury's, wijnbedrijven, het aantal mannen, eventueel met snor en lichtgrijzende bakkebaarden, is in deze branche altijd groter. Tijd dus voor een pittige emancipatiegolf in de wijnkelders!

Uitgenodigd voor een wijnprogramma door de heer Csoma Zsigmond, conservator landbouw- en wijngeschiedenis in het Landbouwmuseum in Boedapest, dacht ook ik heel cliché, op een bijeenkomst voor heren te komen. In het zaaltje met donker houten lambrizeringen in de de neo-romaanse vleugel van het museum zaten inderdaad middelbare en oudere heren in pak geduldig te wachten tot het programma begon. Maar ook veel vrouwen waren aanwezig. Pers en media stonden met microfoons en camera's in de aanslag. En terwijl de hitte toenam onder de kroonluchters werd me duidelijk dat hier iets anders te gebeuren stond. Zomaar een wijnproeverij met wat speeches en interessante hapjes zou het niet worden. Nee, vrouwen hadden het die middag voor het zeggen. Ik was in een spirituele seance van alcoholistische tovenaressen beland.

LorrántffySzatmáriStamp.jpg
In Hongarije zijn namelijk vrouwen opgestaan om zich met de wijnbranche te bemoeien. Volgens Szarolta Szatmári, adjunct directeur van het Landbouwmuseum in Boedapest en voorzitter van de allereerste Hongaarse Wijn Orde voor vrouwen, werd dat tijd. "Heel leuk hoor, die mannen die wijn maken en daar interessant over kunnen vertellen. Maar het zijn de vrouwen in Hongarije die de traditie van eten en drinken overbrengen op volgende generaties. Wie staat er in de keuken? Wie beheert het huishoudbudget? Wie leert de kinderen eten en genieten van eten en drinken? Dat zijn de vrouwen." vertelt ze met een glimlach. "Mannen zijn erg goed in dronken worden in hun opgeknapte wijnkeldertjes, maar van promotie, marketing en doorzettingsvermogen hebben zij geen kaas gegeten!" Vandaar dat in 1996 de Eerste Hongaarse Dames Wijnvereniging is opgericht. Deze vereniging is niet de enige in Europa. Samen met die in Spanje, Frankrijk, Duitsland en Griekenland zijn zij aangesloten bij het IFWW (International Federation of Women of Wine). Toen in 2002 vanuit deze vereniging de 'Orde van Lorrántfy Zsuzsanna' voortkwam, is Szarolta Szatmári voorzitter van die Orde van pittige Hongaarse dames geworden.


LorrántffyOrdeDamesStamp.jpg
Met een eigen banier trekken ze door het land om op openbare bijeenkomsten, uit naam van de zeventiende eeuwse Lorrántffy Zsuzsanna, Hongaarse wijnen te promoten. Ze dragen ook jurken uit de tijd van hun beschermvrouwe Lorrántffy Zsuzsanna. Zij was een zeer belangrijke vrouw in het Hongarije van de 17e eeuw. Samen met haar man, György Rákóczi, vorst van Erdély, stichtte zij het eerste protestantse Gymnasium in Sárospatak. Dat bestaat nog steeds en het is een belangrijk centrum voor gereformeerden. Ook Comenius kwam er vaak, hij schreef er twee boeken over protestants onderwijs. Volgens een legende zou de predikant Szepsi-Laczkó Máté, die een wijngaard had, voor Zsuzsanna zijn eerste fles aszú wijn hebben gemaakt en die aan haar hebben opgedragen. Hongaarse protestanten hebben ondanks calvinistische regels dus heus geen moeite met wijn drinken. Nederlandse gereformeerden die naar Sárospatak kwamen om de reformatie kracht bij te zetten, zullen op bezoek bij Zsuzsanna vast een lekker wijntje hebben meegedronken. Al zullen zij dat, terug in streng en koud Nederland, aan de thuis gebleven ouderlingen zeker niet hebben verteld.

LorrántffyOrdeBuitenhofStamp.jpg
Hoewel ik de vele speeches en anekdotes die voor het publiek werden voorgedragen maar met moeite kon verstaan, hoorde ik één woord helder en luid, als een diep gevoelde en haast heilige spreuk er bovenuit. Het woord "Marketing" viel, het enige niet Hongaarse woord die middag. Een serene stilte volgde. Hongarije moet zich meer richten op marketing zowel in het land zelf als naar buiten. Terwijl dames in zeventiende eeuwse jurken stukjes brood, appel en kaas uit manden ronddeelden en weer andere dames de glazen bijschonken met de wijnen die die middag centraal stonden, werd het me duidelijk. Ondanks dat de tovenaressen uit vroeger tijd me bijna deden geloven in de heilige belofte van marketing, was het natuurlijk gewoon een middag ter promotie van Hongaarse wijnen. Folders met adressen van waar de wijnen te verkrijgen zijn werden uitgedeeld en toen de dames, eenmaal omgekleed van achteren uit een deurtje terug kwamen, viel de betovering definitief weg. De tovenaressen bleken normale vrouwen, die winkels runnen, wijn maken, in de horeca werken et cetera. De geest van Moeder Marketing zelf, vloog met een kirrend lachje langs mij heen. Over de binnenplaats het pand uit. Een stuk of vijf van deze Vrouwelijke Wijn Orden zijn nu al opgericht in Hongarije. Zou het matriarchaat dan juist hier opnieuw beginnen? In het midden van Midden-Europa, waar Moeder Aarde de mannen laat drinken tot ze tollen, maar zelf beslissingen neemt over hoe het werkelijk verder moet?


Dit artikel verscheen eerder in het juli-nummer van Hongarije in Zaken

Creative Commons Licentie
Op dit werk is een Creative Commons Licentie van toepassing