Desem versus Gist

Eigen brood eerst

Ik ken twee Nederlanders die het Tsjechische zuurdesembrood 'zure zeik'-brood noemen. De gedachte alleen al dat zij van dit brood een hap moeten nemen, is voor hen reden om te gruwelen en te griezelen. Gepaard met angstige danspasjes en wild armgezwaai zetten zij hun afgrijzen kracht bij. Alsof een muis over tafel loopt of een spin over het gezicht, zoveel kriebels krijgen zij. En daarom bakken zij, als ze in TsjechiŽ zijn, hun eigen brood in de broodmachine.



Laat de Tsjechen het maar niet horen. Zij zullen het niet begrijpen. Want voor hen is dit brood het houvast in het dagelijks eten. In den vreemde op reis of woonachtig in andere landen, ze zijn altijd op zoek naar brood met een structuur en smaak die het meest het eigen brood benadert. Geheime adresjes worden doorgegeven en ladingen voor de vriezer worden illegaal geÔmporteerd. Zelfs met Duits brood nemen ze genoegen. En dat is ook niet zo vreemd. Want daarmee toont het Tsjechisch brood veel overeenkomst.

Ik kan me de zucht van de Tsjechen naar dit eigen brood wel voorstellen. Als ik daar ben eet ik graag een dikke boterham. Met boter of met reuzel, zout en wat verse paprika erop. Of met een lekker slaatje. Nederlands brood mis ik daar nooit. Ik geef mij helemaal over aan de 'zure zeik' met een knapperige korst. Mijn tanden en kiezen weten zo weer waarvoor zij in mijn mond zitten. BroodmachineEn de kleffe Hollandse dunne sneden, met of zonder moeilijke vezels, liggen duizend kilometer ver van mij vandaan. Maar in TsjechiŽ zijn de tijden veranderd. Dus rukt daar ook de broodmachine op. De heimwee naar het eigen brood blijkt dus vooral bij Tsjechen in het buitenland te leven. In steeds meer keukens staat er daar in het holst van de nacht zo'n lelijk apparaat te zoemen. Heimelijk wordt daarin het deeg op semi-ambachtelijke wijze gekneed en gerezen. Waarna de geur van versgebakken brood de ontbijtklantjes zachtjes zal gaan wekken. De vormeloze klont, zonder voor of achterkant maar met gezonde pitjes of mediterrane smaakmotieven, verschaft in ieder huis rond de ochtendtafel zo een geheel eigen bakkersvreugd.

Rare jongens die Nederlanders, rare jongens die Tsjechen, rare jongens al die thuisbakkertjes. Zie ze toch eens dapper smakken op hun vezelrijke proppen. Ik loop wel naar de bakker, voor een paar knapperige witte broodjes en een halfje 'zure zeik'. Want om midden in de nacht lekker authentiek de houtoven op te moeten stoken, dat gaat ook mij te ver.

Creative Commons Licentie
Op dit werk is een Creative Commons Licentie van toepassing